Tại sao giá dầu có thể âm?

Mấy ngày hôm qua thị trường dầu có một cuộc chao đảo khi mà báo chí khắp nơi đăng tin “Giá dầu âm”. Điều này thực sự khá phi lý và khó hiểu đối với một số bạn, trong đó có mình, vì giá dầu không những thấp hơn chi phí khai thác mà người ta còn phải bán dầu với giá âm (người khai thác phải trả thêm tiền cho người mua dầu)?
Thực tế thì giá dầu thô không hề âm, “giá dầu” mà các bạn nhìn thấy trên biểu đồ là giá của hợp đồng tương lai dầu WTI của Mỹ (USOIL, CLK20, MAY20, …). Theo đó số lượng dầu trong hợp đồng này sẽ giao vào tháng 6 và kết thúc hợp đồng vào ngày 20 tháng 4 (tất nhiên là theo giờ Mỹ rồi).

Hình ảnh biểu đồ hợp đồng tương lai giá dầu (Nguồn: CNBC)

Tại sao giá hợp đồng tương lai dầu có thể âm?

Vì khi giao dịch hợp đồng tương lai, có 2 trường hợp khi hợp đồng kết thúc:

  • Một là bạn lấy dầu về nhà.
  • Hoặc trả tiền chênh lệch lúc mua hợp đồng.

Ngoài ra còn 1 cách nữa mặc dù không phổ biến là Bù trừ vị thế, các bạn tìm hiểu thêm trên Google nhé.

Quay trở lại giá hợp đồng tương lai dầu hay hợp đồng tương lai giá dầu. Trong mấy ngày gần đây, giá dầu thô liên tục rớt thảm, giao dịch có lúc chạm mốc $13 – $14 một thùng, với tâm lý lo ngại sẽ không có chỗ chứa dầu trong tháng 5, vì quá nhiều nhà đầu tư đầu cơ, cho nên những ai nắm giữ hợp đồng này bán đã tháo trước ngày 20 tháng 4. Tương tự như trò chơi chuyền đồ vật quen thuộc ta hay chơi lúc nhỏ, không ai muốn là người cuối cùng cầm cái hợp đồng này cả.

Giá hợp đồng tương lai nói chung có công thức là:
Future Price = Spot price + Carry Cost - Carry Return

Trong đó:

  • Future Price là giá tương lai
  • Spot Price là giá giao ngay (trong tương lai)
  • Carry Cost: Phí lưu kho, vận chuyển,…
  • Carry Return: Cổ tức, coupon (không tính cho dầu, thường tính cho cổ phiếu, trái phiếu)

Theo công thức này thì Carry Cost hiện tại đã âm nặng (người bán dầu phải trả thêm chi phí cho người mua dầu dể lưu trữ thay vì ngược lại) cho nên khi giá lưu trữ còn nhiều hơn giá Spot thì giá của USOIL đã âm nặng.

Quay lại vấn đề, giá dầu đa số mọi người thấy chỉ là PHÁI SINH của giá dầu hiện tại cho nên việc nó âm là hoàn toàn có thể vì lo ngại với số lượng thừa mứa như đã nói ở trên thì tháng 5 hết chỗ chứa là chuyện rất dễ xảy ra và đang xảy ra dù đã giảm sản lượng rất nhiều từ các cuộc họp trước.

Hợp đồng giá dầu tương lai là gì?

Hợp đồng giá dầu tương lai nói riêng hay hợp đồng tương lai nói chung là một hình thức phái sinh của những tài sản sẵn có như hàng hóa, tiền tệ, cổ phiếu hay vàng. Cụ thể thì hợp đồng tương lai cho phép người giao dịch dự đoán về giá của hàng hóa, tiền tệ hay cổ phiếu ở tương lai.

Ví dụ ở thời điểm hôm nay là tháng 4, giá vàng là 48 triệu đồng một lượng. Và bạn kỳ vọng giá vàng trong tháng 6 sẽ loanh quanh ngưỡng dưới 50 triệu đồng một lượng. Trong khi đó có một người bạn của bạn, tính toán rằng giá vàng tháng 6 sẽ tăng lên trên 50 triệu đồng một lượng. Bạn và bạn của bạn ký một hợp đồng giá vàng tương lai, chốt giao dịch bạn sẽ bán cho bạn của bán 1 lượng vàng vào tháng 6 với giá 50 triệu đồng một lượng.

Tới tháng 6, nếu giá vàng vẫn dưới 50 triệu đồng một lượng thì bạn lời được một khoản bằng 50 triệu đồng trừ đi giá thực tế khi đó. Hoặc ngược lại, nếu giá vàng tăng lên trên 50 triệu đồng thì bạn sẽ lỗ một khoản bằng giá vàng thời điểm đó trừ 50 triệu đồng. Phần lời (hoặc lỗ) của bạn sẽ được trả (hoặc đi vào túi) từ người bạn của bạn.

Và đây chính là một hình thức của phái sinh – trò chơi có tổng bằng không.

Bởi vậy, cho dù giá hợp đồng tương lai của dầu tháng 6 có thể âm, nhưng hiện tại, giá giao ngay đang giao động ở mức $18 một thùng và giá giao ngay trong tương lai (tháng 6) có thể ở mức $22 một thùng. Chứ hoàn-toàn-không-hề-có-chuyện:

Bây giờ nếu bạn có đất để làm kho chứa dầu lớn ở Texas, bạn mang dầu về trữ đợi lên giá thì bán. Mỗi thùng dầu hãng sẽ trả cho bạn $37. Bạn vừa được dầu, vừa được trả tiền.

Phát biểu của một diễn giả linh tinh trên Facebook

Trên đây là bài phân tích ngắn cho một số bạn dễ hiểu hơn tại sao giá dầu có thể âm.

Tham khảo: Facebook Trần Dinh và một số lượm lặt trên internet.

XEM THÊM

0 bình luận